ZİHİN OYUNLARI

Birçok işi aynı anda yaptığını iddia eden var mı? Sanırım değişen, dönüşen ve karmaşıklaşan dünyamızı göz önünde bulundurursak bunu yapmaya çalışan çok kişi olduğunu söylemeliyim. Peki birçok işi aynı anda kusursuz yaptığını iddia eden var mı? İşte burasını biraz düşünelim.

Dikkat; beynimizin, karmaşık dünyamızın anlamını çözmek ve her gün zamanımızla enerjimizi tüketen binlerce işi kolaylaştırmak için kullandığımız, en güçlü araçtır şeklinde tanımlanabilir. Bilim insanları dikkatin tam olarak ne olduğunu ve beynin nasıl geliştiği hakkında harika çalışmalar ortaya çıkardı.

Biz çevremize çok iyi dikkat ettiğimizi düşünürüz ama kulağa hoş gelmese de bu sadece bir yanılsamadır. Aynı anda birçok şeye dikkat edemezsiniz. Beyniniz her zaman en öncelikli şeye yer verir. Ayrıca görsel çevremizde odaklandığımız şeye de dikkat ismini veriyoruz. Çevremize bakarız ve sandığımızdan çok küçük bir alanını algılarız. Çünkü dikkatimiz sınırlıdır. Yani art arda iki an arasındaki şaşırtıcı derece büyük değişikliği fark edemeyebiliyoruz. Gözünüzün önünde her şeyi fark ediyormuşsunuz gibi gelir. Ancak bu doğru değil.

Beyin 12 volt güçle işler. Bu buzdolabı ampulünüzün üçte birinden azdır. Bu kadar kısıtlı bir enerjiyle beynimiz dünyanın özünü algılayacak sayısız kestirme yol kullanmaya programlıdır. Çevrenizdeki her şeyi aynı anda çözemeyeceği için önemli olan şeylere odaklanacak şekilde evrilmiştir.

Beynimizin sınırlarını bilmek sizce de hoş olmaz mı? Araba sürüşünüzün, koku alışınızın, karar alışınızın, göğe bakışınızın yani yaşamsal birçok faaliyetinizin merkezinden söz ediyorum. Herhangi bir anda çevrenizde olan bitenin ne kadarını kaçırdığınız üzerine bir fikriniz olup olmadığını soruyorum. Acaba hayatımızdaki detayların ne kadarını kaçırıyoruz?

Şimdi küçük bir deney yapalım mı? Aynı anda iki şeyi yapabilir misiniz? Şimdi buraya odaklanmanızı istiyorum. Süreniz 30 saniye. Söylediklerimi özenle ve sırasıyla yapmalısınız. Öncelikle cüzdanınızı yanınızda bulundurunuz. Cüzdanınıza işaret parmağınızı 3 defa dokundurunuz. Şimdi ekrana çok dikkatli bakmanızı ve içinde ‘’p‘’ harfi bulunan bir kelimeye bakmanızı ve seçtiğiniz bu kelimeye 10 saniye boyunca bakmanızı rica ediyorum. İçinizden 10’a kadar sayınız. 1,2,3,4,5….10. Şimdi cüzdanınıza bakınız. Yeni eklenen parayı fark ettiniz mi? Tamam tamam biliyorum çok kötü bir numaraydı ancak gerçekleşmesini kim istemezdi ki? Hiç deneye bulaşmayıp direkt okumaya devam eden ve süreniz 30 saniye dediğimde hızlı okumaya başlayan arkadaşlara da sevgiler 🙂

Şimdi evdeyseniz kapıya, dışarıdaysanız göğe bakmanızı rica ediyorum. Şu anda beyninizde yukarıdan aşağıya dikkat durumu söz konusu. Birden telefon çaldığını düşünün sizin telefonunuz olduğunu düşündüğünüz kısımda ise aşağıdan yukarıya doğru olan dikkat durumu söz konusudur. Yani beyninizde yukarıdan aşağı olan durumda siz kararlar alıyorsunuz. Aşağıdan yukarıya olan durumda ise dikkatinizi çeken şeyler söz konusu oluyor.

Bizler aynı anda sadece bir işi yapabilen verimli seri işlemcileriz. Aynı anda birçok şeyi yapmaya çalıştığımızda bir işlemden diğerine geçeriz. Yani bir işi aynı anda yapmak sırasıyla o işten diğer işe gidip gelmektir. Beynimiz bu geçişi o kadar iyi yapıyor ki aynı anda aynı işi yapıyormuşsunuz hissi verir. Ama bu bir yanılsamadır. Aynı anda birden çok şeyi yapmaya çalıştığınızda bu işlerden özellikle birine odaklanmışsanız diğer işleri kötü yaptığınızı fark etmezsiniz bile. Yani kendi düşük performansınıza karşı körleşirsiniz. Peki doğa bu açıda neden bizi zayıf bıraktı? Bu yüzyıla rağmen evrimimiz ilk zamanlara takılıp kalmış olabilir mi? Ancak üzülmeyin tam olarak öyle sayılmaz.

Aynı anda birden fazla işe odaklanmak gereken anormal sayıda bağlantıya sahip olmak kadar karmaşık bir dönemde yaşıyoruz. Çağdaş toplumun karmaşasında yani aynı anda birçok işi yapma konusunda başka bir şansımız yok. Peki ya bunun karşılığında verimliliğimiz artıyor mu azalıyor mu? Bu cevabı size bırakıyorum.

Araba sürerken telefonla konuşanlar, gelen maillere bakıp bir yandan yemek yapıp bir yandan televizyon izleyebilenler, ben birçok işi aynı anda yapabilirim diyenler, araba kullanırken telefonla konuşmanın sarhoşken araba kullanmakla aynı şey olduğunu bilmeyenler, gözden kaçırdıklarının farkında olmayanlar bu belgesel sizler için.. Ne kadar ben çok dikkatliyim deseniz de aslında öyle olmadığını bu belgesel size kanıtlayacak.. Kendi dikkat testinizi yapmaya ne dersiniz? Neleri kaçırdığınıza dair bir fikriniz var mı? Eğer neleri kaçırdığımıza dair bir fikrimiz yoksa, dünyanın ne kadarını algılayamadığımızı nasıl bilebiliriz ki?

‘’Önemli olan nereye baktığınız değil neyi gördüğünüzdür.’’

Bu cümlenin doğruluğunu bana ispatlayan bu belgeseli sizlere de tavsiye ediyorum. Bakalım pengueni kimler görebilecek 🙂

 

Bir Cevap Yazın