Bir Albüm, Ayrılık ve Yas Öyküsü

Bir Albüm, Ayrılık ve Yas Öyküsü

Bir Albüm, Ayrılık ve Yas Öyküsü

Uzun zamandır bu konu üzerine yazmak istiyordum. Model grubunun 2013 yılında çıkardığı bir albüm var: Levla’nın Hikayesi. Albümde bir kurgu karakter olan Levla, sevdiği kişi tarafından terk edilmiş. Model, Levla’nın ayrılık ve yas sürecinde yaşadıklarını müziğin dili ile bir öyküye dönüştürmüş. Tıpkı gerçek hayatta ayrılığı deneyimleyen nice kişilerin yaşadıkları gibi bir öyküye… Her ayrılığın arkasında iki kişi ve bir ortak hikaye vardır. Ancak ayrılıktan sonra hikaye iki taraf için de farklılaşmaya başlar.

Ayrılık Sonrası Yas Nedir, Nasıl Geçer?

Yas süreci, çoğu insan için yalnızca ölümden sonra yaşanan bir şeymiş gibi algılanabilir. Oysa yas, bir kaybın sonucunda yaşanır. Bu bazen bir ölüm, bazen bir ayrılık, bazen çok değer verdiğimiz bir eşyamızın kaybı, bazen de değişmesinden memnun olmadığımız bir özelliğimiz bile olabilir. Kayıp ne olursa olsun bir yas sürecine ihtiyaç duyulur, ancak kaybın önemine göre bu süre çok daha uzun olabilir. Çok sevdiğiniz bir kaleminizi kaybetmeniz için bir-iki gün yeterli olabilecekken, bir ayrılık sonrasında yas aylarınızı alabilir. Ancak psikoloji alanındaki bilgilerden biliyoruz ki büyük bir kaybın yas süresi ortalama altı ayı bulmakta ve yas dönemi beş evre sonunda tamamlanmaktadır. Model ise yaptıkları albüm ile bu beş evredeki duygulara sanatla can vermiştir:

1.Evre: İnkar – “Ağlamam Zaman AldıAlbüm: Levla’nın Hikayesi

Ayrılık sonrası her iki taraf da yas tutsa da terk edilen kişi kayıp hissini daha fazla hissedebilmektedir. Bu nedenle terk edilmeyi göğüslemesi gereken kişinin, ayrılığın hemen ardından ilk verdiği tepki genellikle inkar etmektir. İnkar evresinde, ayrılığı anlamlandırmakta, nedenini kavramakta, gerçek olduğuna inanmakta zorluk çekilebilir. Model, albüm içinde yer alan bir şarkısında bu duyguya ne kadar güzel dokunmuş:

“O kadar kırılgan, içimdeki çocuk sana inanan
O kadar naif ki hala, gittiğini anlayamayan

Zaman dondu sanki, her şey sıradandı
İyiyim dedim herkese, ağlamam zaman aldı”

2.Evre: Öfke – “Bize Susmak Yakışır

Albüm içerisindeki bir başka şarkıda susmanın ayrılık sonrası yas sürecinde bazen ne kadar zor olduğuna dikkat çekiliyor:

“Kelimeler bıçaktır bazen
Kanatır dilini dudağını.
Kayıp düşer sükûnet elinden.”

İkinci evrede gördüğümüz yoğun öfke duygusu, hem karşımıza hem de kendimize yönelik olabiliyor. Karşı tarafa neden ayrıldığı için öfkelenirken; kendimizi ise sanki bir hata yapmışız da böyle olmuş gibi öfkelenebiliyor, suçlayabiliyoruz. Bu evrede genelde terk edilen tarafın, ayrılan kişiye öfkesini yansıtma ihtiyacı olabiliyor. Ancak kişinin kendisine ya da eski partnerine zarar vermeyen ve sağlıklı yansıtılan öfke ile bu evre başarılı bir şekilde atlatılabiliyor.

3.Evre: Pazarlık – “Antidepresan Gülümsemesi

Öfke duygusu ayrılık sürecinde ara ara yoklayan bir duygu olsa da üçüncü evrede terk edilen kişi, kimi zaman kendisiyle, kimi zaman eski partneriyle, hatta bir yaratıcı inancı var ise kimi zaman ilahi bir güç ile pazarlığa girişebilmektedir. Bu aslında bir ikna etme, bedel ödeme, al-ver ilişkisi temelli kaybı önlemek için olan bir çabadır. Bizim için değerli olan bir insanı kaybetmemek için verdiğimiz bir çatışma halidir. “Tamam barışırsak bir daha öyle yapmayacağım. Önce şu yolu deneyelim o da olmazsa öyle ayrılırız. Neden bunları yaşamak zorundayım ki, ben bu kadar özen gösterirken neden bana bunları yaşatıyorsun ki?” gibi sürekli içsel veya dışsal sorgulamalar içerisinde olunabilir.

Model, albüm şarkılarından birinde Levla’nın içsel pazarlıklarını şu sözlerle dile getirmiş:

“Böyle gitme nolur
Böyle gitme nolur
Biraz yanımda otur diyemedim
Başımı yaslasaydım omzuna
Ağlasaydım
Öpüp koklasaydım, yapamadım”

4.Evre: Depresyon – “Levlâ Vazgeçti

Albüm şarkılarından bir başkasında herkes için tanıdık olan ve ayrılık ile gelen depresif duygular yansıtılmıştır:

“Gülmüyor yüzün, böyle değildin
Başın öne düşmüş, kime eğildin?
Hangi savaşta, kime yenildin?
Sen ki neler gördün, nelere direndin”

Ayrılık sonrası dördüncü evrede pazarlığın işe yaramadığını gören kişi genelde kısa bir depresyon dönemine girer. Çevresindeki insanlardan uzaklaşabilir, iştahı azalabilir, eskiden yaptığı hiçbir şeyden zevk almayabilir, umudunu kaybetmiş gibi hissedebilir, en baskın hissedilen duygu boşluktur. Sanki bir boşluk içinde nereye gittiğini bilmez, çaresiz bir halde kişi kendi içine dönebilir.

5.Evre: Kabullenme – “Sen Ona AşıksınAlbüm: Levla’nın Hikayesi

Levla’nın hikayesi, eski sevgilisinin yeni bir ilişkiye başlaması, Levla’nın bu durumla yüzleşmeye çalışması ve ayrılık durumunu kabullenmesiyle sonlanır. Model, albüm için kurgulanan hikayenin sonuna şöyle bir başlangıç yapar:

“Demek bugün yeni bir hikayeye başlıyorsun
Dilerim bunun sonu bizimkinden mutlu olsun”

Depresyon dönemi sonunda ne yaparsa yapsın, ne hissederse hissetsin sonucun değişmediğini gören kişi artık ayrılığı kabullenmeye başlar. Levla’nın hikayesinde de olduğu gibi ayrılığı kabullenen kişi, yas sürecini atlatarak yeni ilişkiler üzerine düşünmeye başlayabilir. Ancak Levla gibi taraflardan biri henüz yas sürecini atlatmamışken, diğeri yeni bir ilişkiye başladığında yası henüz bitmeyen kişi için bir hayal kırıklığı ile sonuçlanabilir. Ancak en sonunda ayrılığı yaşayan her iki kişi de zamanla durumu kabullenecek, kendi yolunu çizmeye çalışacaktır. Sadece herkes gibi  biraz zamana, duygularını doğal bir şekilde yaşamaya, ayrılık ile yüzleşmeye, sabra, öz şefkate ve sosyal desteğe ihtiyacı vardır. Albüm kahramanı Levla’nın da buna ihtiyaç duyduğu gibi…

Uzman Gelişim Psikoloğu

Şule İmran KARADAYI

Yorumlarınızı duymak isteriz...